Een koper op Marktplaats die vraagt of je eerst 1 cent overmaakt als 'vertrouwenscheck' is geen voorzichtige koper maar een oplichter. De link die daarbij hoort leidt altijd naar een nagemaakte bank- of Tikkie-pagina, gemaakt om je inlogcodes te stelen.
De vertrouwenscheck van 1 cent bestaat niet
Je verkoopt iets op Marktplaats en een koper reageert enthousiast, tot hij vraagt of je eerst 1 cent naar hemzelf overmaakt. Dat zou volgens hem bewijzen dat je rekening klopt en dat je te vertrouwen bent, voordat hij het volledige bedrag stuurt. Volgens de Fraudehelpdesk is die vraag altijd fraude: er bestaat geen vertrouwenscheck bij een overboeking, en geen bank of betaaldienst werkt op die manier.
Bij het verzoek zit een link, vaak met de tekst dat je daar de 1 cent kunt overmaken of bevestigen. Die link stuurt je niet naar je eigen bank of naar Tikkie, maar naar een nagemaakte pagina die er precies zo uitziet. Vul je daar je inloggegevens in, dan geef je die rechtstreeks aan de oplichter.
Het kleine bedrag maakt de truc geloofwaardig. Een cent voelt te klein om gevaarlijk te zijn, waardoor mensen minder achterdochtig zijn dan bij een verzoek om een groter bedrag. Oplichters kiezen dit bedrag precies daarom: de drempel om te klikken ligt lager.
Waarom die link altijd naar een nagemaakte pagina leidt
Een echte betaalpagina van je bank of van Tikkie vraagt nooit om een bedrag te bevestigen als bewijs van vertrouwen. Het enige doel van de nagemaakte pagina is dat je inlogt met je bankgegevens, je pincode of een code uit je bankapp. Zodra je dat doet, heeft de oplichter toegang tot je rekening, niet tot 1 cent maar tot alles wat erop staat.
Herken je de domeinnaam niet, of wijkt hij net iets af van die van je bank, controleer de website dan via de website-checker van FraudeVrij voordat je iets invult. Twijfel je over een betaallink die je via een chatbericht kreeg, open dan nooit die link maar je eigen bankapp, en zoek het betaalverzoek daar op.
Staat er in het bericht ook een rekeningnummer waar je geld naartoe zou moeten sturen, controleer dat nummer dan via de IBAN-checker. Is dat nummer al eerder gemeld, dan zie je dat direct.
Waarom vroeg melden net zo belangrijk is als herkennen
Het Landelijk Meldpunt Internetoplichting is opgezet door de politie en het Openbaar Ministerie, samen met Marktplaats, om aangiften van online handelsfraude te beoordelen. Doe je aangifte via de politie, dan komt die melding daar terecht.
Pas na de derde melding over hetzelfde rekeningnummer informeert het meldpunt de bank, die de rekening dan kan blokkeren. Ben jij de eerste of tweede die meldt, dan gebeurt er nog niets met die rekening: de oplichter kan gewoon doorgaan bij de volgende verkoper.
Dat maakt melden net zo belangrijk als het zelf herkennen van de truc. Meld je vermoeden daarom altijd, ook als je niet bent doorgestuurd en geen cent hebt verloren, via het meldformulier van FraudeVrij. Andere kopers en verkopers kunnen dat rekeningnummer dan meteen terugvinden in de meldingen voordat ze zelf worden benaderd.
Eén melding is niet genoeg om een rekening te laten blokkeren; de bank grijpt volgens de politie pas in na de derde melding over hetzelfde nummer, dus elke melding brengt die grens dichterbij.
Controleer de koper voordat je iets overmaakt
Vraagt een koper op Marktplaats om vooraf te betalen, om buiten het platform af te rekenen, of nu om 1 cent als vertrouwenscheck, dan is dat telkens een variant van dezelfde bekende trucs op Marktplaats. Zoek de verkoper of koper op via de Marktplaats-checker van FraudeVrij voordat je verder gaat met het gesprek.
Staat een account er nog niet in, dan wil dat niet zeggen dat het veilig is, maar wel dat je de eerste stappen zelf zorgvuldig moet zetten: geen geld vooraf, geen links uit de chat, en altijd zelf naar je bankapp of naar Marktplaats gaan om een betaling te controleren.
Wat je nu moet doen
Heb je het bericht net ontvangen en nog niets gedaan, dan hoef je alleen niet te reageren en de link niet te openen. Heb je al geklikt of ingelogd, dan telt elke minuut.
Volg deze stappen in volgorde:
- Klik niet op de link en maak geen bedrag over, ook geen 1 cent.
- Ben je al ingelogd op de nagemaakte pagina, bel dan direct je bank en laat je rekening of pas blokkeren.
- Doe aangifte bij de politie via 0900-8844 en meld het bericht bij de Fraudehelpdesk via 088 - 786 73 72.
- Meld het rekeningnummer en, als je die kent, de gebruikersnaam van de koper via het meldformulier van FraudeVrij, zodat het meetelt richting de derde melding.
Een verzoek om 1 cent over te maken klinkt te klein om gevaarlijk te zijn, en dat is precies waarom de truc werkt. Er bestaat geen vertrouwenscheck bij een overboeking, en de link die volgt leidt nooit naar je eigen bank. Herken je het bericht, meld het dan ook: het Landelijk Meldpunt Internetoplichting grijpt pas in na de derde melding over hetzelfde rekeningnummer, en die derde melding kan van jou zijn.
