Op Marktplaats bieden oplichters boten en sloepen aan tegen een aantrekkelijke prijs en vragen een koper om het bedrag, of een deel daarvan, vooraf over te maken voordat hij het object heeft gezien. Zodra het geld weg is, verdwijnt de verkoper en blijkt de boot nooit te hebben bestaan.
De zaak in Veendam
De politie waarschuwt voor een vorm van oplichting waarbij boten en sloepen via verkoopwebsites als Marktplaats worden aangeboden. In Veendam deed iemand recent aangifte na een advertentie voor een sloep, meldt Westerwolde Actueel. De koper dacht een sloep te kopen, maakte geld over voordat hij het vaartuig had gezien, en kwam erachter dat de boot nooit heeft bestaan.
Het patroon achter deze zaak komt vaker terug. De verkoper reageert enthousiast, stuurt foto's van een mooie boot, en verzint een reden waarom een bezichtiging niet meteen kan: hij woont te ver weg, of de boot ligt al klaar bij een jachthaven verderop. Om de koop 'zeker te stellen' wordt gevraagd om een aanbetaling over te maken, terwijl de koper de boot nog geen enkele keer in het echt heeft gezien.
Voordat je zelf reageert op een advertentie voor een boot of sloep, kun je de verkoper opzoeken via de Marktplaats-checker. Staat de naam er al bij met meldingen van andere kopers, dan weet je dat voordat je ook maar contact opneemt.
Waarom dure spullen extra risico lopen
Bij kleine tweedehands spullen valt een verkeerde aankoop financieel mee. Bij een boot of sloep gaat het om een aankoop van duizenden euro's, en dat maakt het aantrekkelijk voor oplichters om net dat soort advertenties te plaatsen. Een aanbetaling van een deel van het bedrag levert in één keer meer op dan bij een fiets of een telefoon, en de koper is vaak minder kritisch omdat een aanbetaling bij een dure aankoop normaal aanvoelt.
Kopers redeneren dat een verkoper van een duur object wel wat zekerheid mag vragen, zoals een makelaar of een garage dat ook doet. Bij een advertentie op Marktplaats klopt die vergelijking niet: een particuliere verkoper heeft geen enkele reden om geld te vragen voordat jij het object hebt gezien.
Wil je toch al een bedrag overmaken, controleer dan eerst het rekeningnummer waarnaar je moet betalen. Verwijst de verkoper je naar een aparte website om te betalen in plaats van rechtstreeks een rekeningnummer te geven, controleer dan ook die website voordat je verdergaat.
Hoe je deze truc herkent
Een aantal signalen komt bij bijna elke boot- of sloepadvertentie met deze truc terug. Ze lijken op zichzelf klein, maar samen vormen ze een duidelijk patroon.
Sommige verkopers proberen eerst het vertrouwen te winnen met een kleine test, zoals het overmaken van 1 cent als vertrouwenscheck. Dat is altijd fraude, ook als het om een klein bedrag gaat.
- De prijs ligt merkbaar lager dan vergelijkbare boten of sloepen elders.
- De verkoper wil niet dat je het object bezichtigt voordat je betaalt.
- Er wordt gevraagd om een deel van het bedrag vooraf over te maken, als aanbetaling of borg.
- Het contact verplaatst zich snel van Marktplaats naar WhatsApp of e-mail.
- De verkoper heeft een vaste reden waarom hij zelf niet bij de overdracht kan zijn, zoals werk in het buitenland.
Vraag de verkoper om een kort videobelletje bij de boot voordat je iets overmaakt. Een oplichter met alleen gestolen foto's kan dat niet waarmaken.
Waarom melden bij het Landelijk Meldpunt Internetoplichting belangrijk is
Doe je aangifte van oplichting, dan komt die bij het Landelijk Meldpunt Internetoplichting terecht, een samenwerking van politie en Openbaar Ministerie samen met Marktplaats. Dit meldpunt beoordeelt aangiften van online handelsfraude, zoals de zaak in Veendam.
Pas na de derde melding over hetzelfde rekeningnummer informeert het meldpunt de bank, die de rekening dan kan blokkeren, meldt politie.nl. Dat betekent dat jouw aangifte misschien niet meteen jouw eigen geld terugbrengt, maar wel meetelt om de rekening voor de volgende koper te laten blokkeren. Zonder die derde melding gebeurt er bij de bank niets.
Naast de aangifte bij de politie kun je het rekeningnummer, telefoonnummer of de naam van de verkoper ook melden via het meldformulier van FraudeVrij. Elke melding telt mee in de risicoscore van die identificatie, zodat de volgende koper die de verkoper opzoekt in de meldingen meteen ziet dat er eerder iets misging.
Wat je doet als je al hebt betaald
Heb je al een aanbetaling overgemaakt voor een boot of sloep die niet blijkt te bestaan, bel dan direct je bank en vraag of de overboeking nog te blokkeren is. Een overboeking die je zelf hebt goedgekeurd valt niet onder de terugboekregels die voor een incasso gelden, dus reken niet op een automatische terugstorting.
Doe daarna aangifte bij de politie via 0900-8844 en meld de zaak bij de Fraudehelpdesk, telefonisch op 088 - 786 73 72. Bewaar de advertentie, de chatberichten en het betaalbewijs, want die heb je nodig bij de aangifte.
Er is soms nog een kans om het bedrag terug te krijgen via de bank, ook als je zelf akkoord ging met de betaling. Hoe die procedure werkt en wanneer die kans bestaat, lees je in het artikel over geld terugvorderen na oplichting. Meld de verkoper in elk geval ook bij FraudeVrij, zodat de naam zichtbaar wordt voor iedereen die daarna op dezelfde advertentie stuit.
Een boot of sloep kopen via Marktplaats kan goed aflopen, mits je het object ziet voordat je betaalt en nooit een bedrag overmaakt voor iets dat je niet met eigen ogen hebt gecontroleerd. De zaak in Veendam laat zien dat zelfs een advertentie met foto's en een enthousiaste verkoper geen garantie is dat de boot bestaat.
