Veelvoorkomende oplichtingstrucs
Marktplaats is de grootste online marktplaats van Nederland, met miljoenen advertenties en honderdduizenden transacties per dag. Dat maakt het ook aantrekkelijk voor oplichters. Ze zijn creatief en passen hun methodes voortdurend aan. Toch zijn er een paar trucs die steeds weer terugkomen.
De klassieke "betaal maar alvast"-truc is nog altijd de meest voorkomende. Je vindt een product voor een mooie prijs, de verkoper is vriendelijk en overtuigend, en vraagt je om het bedrag over te maken. Daarna hoor je nooit meer iets. Het product bestond niet of was niet van de adverteerder. Dit gebeurt vooral bij populaire producten zoals iPhones, gameconsoles en merkkleding.
Een andere veelgebruikte truc is de "ik stuur een koerier"-variant. De verkoper woont zogenaamd te ver weg en biedt aan om een koerier te sturen. Je krijgt een link naar een nepsite waar je moet betalen voor de "verzekerde verzending". In werkelijkheid gaan je betaalgegevens naar de oplichter.
Dan is er nog de driehoeksfraude. Hierbij verkoopt een oplichter een product dat niet van hem is. Hij neemt jouw betaling aan en laat de echte verkoper het product naar jou sturen. De echte verkoper ontdekt later dat hij niet betaald is en jij zit met een gestolen product. Dit is een lastige vorm van fraude omdat het voor alle partijen verwarrend is.
Rode vlaggen bij een Marktplaats-advertentie
Niet iedere oplichter is meteen herkenbaar, maar er zijn wel degelijk patronen. Als je deze rode vlaggen kent, kun je een hoop ellende voorkomen. Let vooral op de combinatie van meerdere signalen — een enkel puntje hoeft niet verdacht te zijn, maar drie of vier bij elkaar is dat wel.
- De prijs is te mooi om waar te zijn — een iPhone 15 Pro voor 300 euro is gewoon niet realistisch
- De verkoper heeft een nieuw account zonder beoordelingen of geschiedenis
- Er wordt aangedrongen op directe betaling via bankoverschrijving in plaats van veilige opties
- De foto's zijn duidelijk van internet geplukt (doe een omgekeerde beeldzoekopdracht via Google)
- De verkoper wil niet afhalen of laat je niet het product zien voor de betaling
- Je wordt doorgestuurd naar WhatsApp of e-mail in plaats van via het Marktplaats-berichtensysteem
- De advertentietekst is vaag, bevat taalfouten of is in een andere taal vertaald
Veilig betalen op Marktplaats
De manier waarop je betaalt, maakt een enorm verschil. Bij een gewone bankoverschrijving is je geld weg zodra je het overmaakt — je hebt geen enkele bescherming. Daarom heeft Marktplaats een eigen betaalsysteem ontwikkeld dat zowel kopers als verkopers beschermt.
Gebruik altijd "Gelijk Oversteken" van Marktplaats als je niet kunt afhalen. Hierbij wordt het geld pas vrijgegeven aan de verkoper nadat jij het product hebt ontvangen en goedgekeurd. Het kost een klein bedragje, maar dat is het meer dan waard. Bij producten onder de 50 euro is het zelfs gratis.
De allerveiligste optie blijft ophalen en ter plekke betalen. Je ziet het product met eigen ogen, kunt het testen, en betaalt pas als je tevreden bent. Spreek altijd af op een openbare plek en neem iemand mee als het om een duur product gaat. Sommige gemeentes hebben speciale "veilige overdrachtplekken" ingericht bij het gemeentehuis of politiebureau.
Betaal nooit via cadeaubonnen, crypto of buitenlandse betaaldiensten. Geen enkele serieuze verkoper op Marktplaats heeft daar een reden voor. Als iemand erop aandringt, is dat een enorme rode vlag.
Check verkopers met FraudeVrij
Voordat je iets koopt op Marktplaats, is het slim om de verkoper even te checken. Op FraudeVrij kun je de Marktplaats-gebruikersnaam of het profiel-URL invoeren en direct zien of er meldingen zijn van andere gebruikers. Het kost je 30 seconden en kan je honderden euro's besparen.
Ga naar FraudeVrij.nl en voer de gebruikersnaam van de Marktplaats-verkoper in. Je ziet direct of er meldingen zijn, hoe recent die zijn en wat de risicoscore is. Je kunt ook het telefoonnummer of IBAN van de verkoper checken als die in de advertentie staan. Maak er een gewoonte van om dit bij elke aankoop boven de 25 euro te doen.
Naast het checken van verkopers kun je ook zelf meldingen doen. Ben je opgelicht of heb je een poging tot oplichting meegemaakt? Meld het op FraudeVrij, zodat anderen gewaarschuwd worden. Hoe meer mensen melden, hoe vollediger het beeld wordt en hoe beter we gezamenlijk oplichters kunnen herkennen.
Check ook het IBAN-nummer van de verkoper voordat je betaalt. Oplichters gebruiken vaak zogeheten katvangerrekeningen — bankrekeningen van anderen die ze onder valse voorwendselen hebben verkregen. Als een IBAN al eerder gemeld is op FraudeVrij, weet je dat je op moet passen.
Opgelicht? Dit kun je doen
Het overkomt de besten: je hebt alle voorzorgsmaatregelen genomen en bent toch opgelicht. Dat is ontzettend frustrerend, maar er zijn wel stappen die je kunt ondernemen. Hoe sneller je reageert, hoe groter de kans dat je je geld terugkrijgt.
Neem als eerste contact op met je bank. Als je net hebt overgemaakt, is er soms nog een mogelijkheid om de betaling terug te draaien. Dit lukt vooral als je er snel bij bent. Bel de fraudelijn van je bank en leg de situatie uit. Ze kunnen ook het ontvangende rekeningnummer blokkeren zodat er geen geld meer naar kan worden overgemaakt.
Doe vervolgens aangifte bij de Politie. Dit kan online via politie.nl. Bewaar alle communicatie met de oplichter — screenshots van de advertentie, WhatsApp-gesprekken, e-mails en betalingsbewijzen. Hoe meer bewijs je hebt, hoe beter. Meld het daarnaast bij Marktplaats zelf, zodat het account van de oplichter wordt verwijderd.
Meld de oplichter ook op FraudeVrij met zoveel mogelijk details: gebruikersnaam, telefoonnummer, IBAN, e-mailadres. Elke melding helpt andere mensen om niet in dezelfde val te trappen. Samen pakken we oplichting op Marktplaats aan.
