Ja, het telefoonnummer dat op je scherm verschijnt kan van de AFM of je bank lijken te komen terwijl een oplichter belt. Dat heet spoofing: de beller kiest zelf welk nummer wordt getoond. De AFM waarschuwde hier zelf voor. Geen enkele instantie vraagt aan de telefoon om je rekeningnummer of wachtwoord.
Hoe spoofing het echte AFM-nummer laat verschijnen
Spoofing is een techniek waarmee een beller zelf bepaalt welk nummer op jouw telefoonscherm verschijnt. Het echte nummer van een instantie of een bank kan zo in beeld komen, terwijl er aan de andere kant een oplichter zit. Daardoor oogt het gesprek betrouwbaar vanaf de eerste seconde.
De AFM waarschuwde in mei 2026 voor precies dit scenario. Volgens de AFM bellen oplichters met een vervalst telefoonnummer van de toezichthouder en doen ze zich voor als medewerker. Ze vragen naar rekeningnummers en wachtwoorden, iets wat de AFM zelf nooit doet.
Dezelfde werkwijze komt ook voor bij gesprekken die zich voordoen als je bank, de Belastingdienst of de politie. Het lijkt op de trucs met nepklantenservicenummers in Google-advertenties, met dit verschil: daar zoek je zelf een vals nummer op, bij spoofing belt de oplichter jou en verschijnt er een nummer dat je al vertrouwt. Zoek je zo'n nummer achteraf op via de telefooncontrole van FraudeVrij, dan vind je vaak niets, want het nummer zelf is niet vals. Alleen de beller is dat.
Wat een toezichthouder of bank nooit vraagt
Een gespoofd nummer is te herkennen aan wat er wordt gevraagd, niet aan wat er op het scherm staat. Een bank vraagt nooit om je pincode, meldt Veiligbankieren.nl van Betaalvereniging Nederland, niet per e-mail, niet per telefoon en niet op een website. Voor de AFM en elke andere toezichthouder geldt dezelfde regel: ze vragen nooit naar rekeningnummers of wachtwoorden aan de telefoon.
Wie zo'n telefoontje krijgt, wordt bijna altijd onder druk gezet om snel te handelen. Een dreiging dat de rekening wordt geblokkeerd, of dat er al een onderzoek loopt naar frauduleus gebruik van je gegevens, moet juist wantrouwen oproepen. Haast is het signaal, niet de aanleiding om sneller te reageren.
- Een bank vraagt nooit om codes uit je bankapp of om je identifier voor te lezen.
- Een bank vraagt nooit of je geld overmaakt naar een zogenaamde kluisrekening of veilige rekening.
- Een bank stuurt nooit iemand langs om je bankpas op te halen en vraagt nooit of je die pas opstuurt.
- Een bank of toezichthouder vraagt nooit of je software installeert waarmee iemand op afstand kan meekijken op je computer.
- De AFM vraagt nooit naar je rekeningnummer of wachtwoord, ook niet als het gesprek dringend klinkt.
De ene stap die tegen spoofing werkt
Tegen spoofing helpt één stap echt: ophangen, en het nummer van de instantie of de bank zelf opzoeken voordat je terugbelt. Gebruik daarvoor de website die je zelf intypt in je browser, niet het nummer dat op je scherm stond en niet een nummer dat de beller je doorgeeft. Bel je terug naar het nummer waarmee net werd gebeld, dan kun je weer bij dezelfde oplichter uitkomen.
Vraagt de beller om een overboeking, zoek dan eerst het rekeningnummer op via de IBAN-controle van FraudeVrij voordat je iets overmaakt. Dat kost een paar minuten en voorkomt dat je geld gaat naar een rekening die al bij meerdere mensen bekend staat als verdacht.
Een echte medewerker van de AFM of van je bank heeft er geen probleem mee dat je ophangt om zelf terug te bellen via een nummer dat je zelf hebt gevonden. Wie aandringt om het gesprek niet te verbreken, of zegt dat dat niet nodig is, bevestigt daarmee dat er iets niet klopt.
Zoek het nummer van de instantie of bank altijd op via een kanaal dat je zelf hebt gekozen, bijvoorbeeld de officiële website, en niet via het nummer dat je net belde of dat in een sms staat.
Als je toch iets hebt gedeeld of overgemaakt
Heb je een rekeningnummer, een code of een wachtwoord gedeeld, bel dan direct je bank en laat je rekening of je pas blokkeren. Is er al geld overgemaakt na zo'n telefoontje, dan gaat het om een overboeking die je zelf hebt goedgekeurd. Bel meteen je bank om te proberen het bedrag nog te blokkeren voordat het verder wordt doorgestuurd.
Doe daarna aangifte bij de politie, telefonisch via 0900-8844 of online, en meld het voorval ook bij de Fraudehelpdesk, bereikbaar op 088 - 786 73 72. Bewaar screenshots van het gesprek of van berichten die volgden, die heb je nodig bij de aangifte.
Meld de rekeningnummers of het e-mailadres die na het telefoontje in beeld kwamen bij het meldformulier van FraudeVrij. Zo staat de informatie klaar voor de volgende persoon die iets opzoekt via de meldingen op FraudeVrij voordat hij zelf reageert op zo'n telefoontje.
Spoofing verandert niets aan wat een instantie mag vragen aan de telefoon. Wat er tijdens het gesprek wordt gevraagd, blijft het enige betrouwbare signaal, ongeacht welk nummer erboven staat. Wie ophangt en zelf een nummer opzoekt, geeft een oplichter geen enkele kans.
