Nepwebshops verkopen niet langer alleen via een eigen advertentiebudget op Google. De politie heeft al 535 websites aangemerkt als criminele webwinkel, en bij 273 daarvan werd geadverteerd op Facebook en Instagram. Voordat je op zo'n advertentie klikt en bestelt, kun je aan een paar kenmerken zien dat de winkel nep is.
Hoe nepwebshops op social media adverteren
Een paar jaar geleden verscheen een nepwebshop vooral bovenaan een zoekresultaat, met een advertentie die leek op een normale zoekadvertentie. Tegenwoordig verschijnt diezelfde winkel in je tijdlijn, tussen de foto's van vrienden en de video's die je toch al bekeek. Sinds juni 2025 zijn er al 535 websites door de politie officieel aangemerkt als criminele webwinkel, en bij 273 daarvan werd geadverteerd op Facebook en Instagram, meldt iPhoned. Meer dan de helft van de nepwebshops die de politie aantrof, kwam dus via die twee platforms bij een koper terecht.
Dat past bij een bredere verschuiving die Betaalvereniging Nederland signaleert: 70 procent van alle online fraude begint tegenwoordig op social media. Banken spreken Meta, TikTok en Google daar inmiddels op aan, omdat een advertentie op deze platforms goedkoop is, precies gericht kan worden op wie er waarschijnlijk in trapt, en vaak alweer verwijderd is voordat iemand hem heeft gemeld.
Het verschil met een gewone zoekadvertentie zit in de manier waarop de advertentie je bereikt. Bij een zoekmachine ga je zelf op zoek naar een product en klik je op wat naar boven komt. Op social media zoekt niemand naar de webwinkel zelf: de advertentie wordt je getoond op basis van wat je eerder hebt bekeken, geliket of aangeschaft. Dat maakt de advertentie persoonlijker en dus overtuigender, ook al zegt die persoonlijke afstemming niets over de betrouwbaarheid van wie erachter zit.
Signalen voordat je op een advertentie klikt
Een advertentie voor een webwinkel zegt op zichzelf niets over de betrouwbaarheid van die winkel. Facebook en Instagram controleren niet vooraf of een adverteerder bestaat of levert wat hij belooft. Het account achter de advertentie is vaak een sterkere aanwijzing dan de advertentie zelf.
Bekijk voordat je iets aanklikt ook het profiel dat de advertentie plaatst. Een echte winkel heeft meestal een geschiedenis van berichten die verder teruggaat dan een paar weken, met foto's die passen bij het assortiment en niet alleen bij de ene aanbieding die je nu ziet. Ontbreekt die geschiedenis, of bestaat het profiel voornamelijk uit doorgeplaatste advertenties zonder eigen inhoud, dan is dat op zichzelf al reden om even af te wachten voordat je verder klikt.
Let op deze kenmerken voordat je doorklikt:
- Een prijs die veel lager ligt dan bij elke andere winkel voor hetzelfde product
- Een advertentieaccount dat pas kort geleden is aangemaakt en weinig volgers heeft
- Reacties onder de advertentie die zijn uitgeschakeld of alleen uit klachten bestaan
- Een aftellende klok of een melding dat de aanbieding bijna afloopt
- Foto's die je ook op andere sites terugvindt, vaak afkomstig van de fabrikant zelf
Controleer de webshop voor je bestelt
Klik je toch door, controleer dan eerst het webadres zelf voordat je iets in je winkelmandje legt. Op de controleerpagina voor websites zie je of een domein al eerder is gemeld voor oplichting. Een winkel die spotgoedkoop haardhout of houtpellets aanbiedt, werkt bijvoorbeeld volgens hetzelfde patroon als in dit eerdere artikel over nepwebshops voor haardhout beschreven staat.
Een betrouwbare webwinkel vermeldt een KVK-nummer, een fysiek adres en een telefoonnummer dat je kunt bellen. Ontbreekt dat, of leidt het adres naar een woonhuis in een heel ander land dan waar de winkel zegt gevestigd te zijn, dan is dat een reden om af te haken. Vraagt de winkel om alleen te betalen via een rechtstreekse overboeking en niet via iDEAL of een bekende betaaldienst, controleer dan het rekeningnummer op de IBAN-checker voordat je op verzenden klikt.
Zoek de naam van de winkel samen met woorden als 'oplichting' of 'ervaring' op, los van de website zelf. Recensies die alleen op de webshop staan zijn makkelijk door de verkoper zelf geschreven, precies zoals bij de nepklantenservicenummers uit dit eerdere artikel over betaalde advertenties.
Kijk ook naar de leveringsvoorwaarden en het retourbeleid. Een webwinkel die geen enkele termijn noemt voor levering, geen retouradres vermeldt of alleen via een contactformulier bereikbaar is zonder telefoonnummer, geeft je geen enkele manier om iets af te dwingen als de bestelling uitblijft. Dat verschil merk je pas als het te laat is, dus controleer het voordat je betaalt, niet erna.
Wat je doet als je al hebt betaald
Heb je een bestelling geplaatst en klopt er iets niet, wacht dan niet af of het pakket alsnog komt. Bel direct je bank en vraag of de betaling nog te blokkeren is, vooral als je per overboeking hebt betaald en niet via een betaaldienst met kopersbescherming.
Doe daarna aangifte bij de politie en meld de webshop bij de Fraudehelpdesk. Meld het e-mailadres, telefoonnummer en rekeningnummer dat de webshop gebruikte ook via het meldformulier van FraudeVrij, zodat de volgende koper die de winkel opzoekt de waarschuwing al ziet staan.
Wil je weten of anderen dezelfde winkel al hebben gemeld, doorzoek dan de meldingen die eerder zijn binnengekomen. Twijfel je over een e-mailadres dat de webshop gebruikte voor een orderbevestiging, controleer dat dan apart op de controleerpagina voor e-mailadressen.
Bewaar ondertussen alle screenshots van de advertentie, de webshop en het betaalbewijs. Een verwijderde advertentie is geen bewijs meer zodra je hem nodig hebt, en zowel de politie als de Fraudehelpdesk vraagt daar bij een melding naar.
Een advertentie op social media zegt niets over wie erachter zit, alleen dat iemand ervoor heeft betaald. Dat maakt de controle die je zelf uitvoert, voordat je bestelt, het enige moment waarop je nog iets kunt bijsturen.
