In 2025 steeg de schade door bankhelpdeskfraude met ruim €3 miljoen naar €25,8 miljoen, terwijl phishing bij bankklanten met €1,8 miljoen groeide naar bijna €2,6 miljoen. Toezichthouder DNB constateert dat banken al actief zijn tegen betaalfraude, maar gerichter kunnen optreden.
De schadecijfers van 2025 op een rij
Betaalvereniging Nederland houdt jaarlijks bij hoeveel geld Nederlanders kwijtraken aan verschillende vormen van betaalfraude. Volgens de Betaalvereniging Nederland steeg de schade door bankhelpdeskfraude in 2025 met ruim €3 miljoen naar €25,8 miljoen. Bij deze vorm van fraude belt iemand die zich voordoet als medewerker van je bank, vaak met een telefoonnummer dat er op je scherm echt uitziet.
Phishing bij bankklanten groeide minder hard in absolute bedragen, maar wel fors: de schade steeg met €1,8 miljoen naar bijna €2,6 miljoen. Bij phishing stuurt een oplichter een e-mail of sms die lijkt te komen van je bank, met een link naar een nagemaakte inlogpagina. Wie daar zijn inloggegevens invult, geeft de oplichter toegang tot zijn rekening.
Beide vormen van fraude draaien om hetzelfde: het slachtoffer zelf laten inloggen, een code laten voorlezen of geld laten overmaken. Dat maakt ze moeilijker te stoppen dan een gewone hack, want de bank ziet een handeling die de rekeninghouder zelf heeft goedgekeurd. Wie wil weten hoe deze cijfers zich verhouden tot andere vormen van oplichting, kan dat lezen in het overzicht van de fraudecijfers van 2025.
Wat De Nederlandsche Bank ziet
In juni 2026 concludeerde De Nederlandsche Bank dat banken en betaalinstellingen actief zijn tegen betaalfraude, maar dat er ruimte is voor een gerichtere aanpak. Dat is een voorzichtige formulering voor een duidelijke boodschap: de bestaande maatregelen, waarschuwingsschermen in de app, limieten op overboekingen, filters op verdachte rekeningnummers, remmen de schade niet genoeg af.
Een gerichtere aanpak betekent onder meer dat banken sneller kunnen reageren op patronen die al bekend zijn. Wordt een rekeningnummer herhaaldelijk gebruikt bij oplichting, dan kan het Landelijk Meldpunt Internetoplichting van de politie de bank daarover informeren, waarna die de rekening kan blokkeren. Zulke signalen werken alleen als slachtoffers ze ook melden, bij de bank, bij de politie en bij meldpunten zoals FraudeVrij.
Voor de klant zelf verandert die constatering van DNB weinig aan de dagelijkse werkelijkheid. Zolang de aanpak van banken nog wordt aangescherpt, blijft de eerste controle bij de rekeninghouder zelf liggen: is dit telefoontje, dit bericht of deze link te vertrouwen.
Waarom deze truc zo lucratief blijft
Bankhelpdeskfraude werkt ondanks jarenlange waarschuwingen, omdat de oplichter niet inbreekt maar overtuigt. Met spoofing laat hij het telefoonnummer van je eigen bank op je scherm verschijnen, zoals blijkt uit het artikel over waarom ook het echte nummer nep kan zijn. Gecombineerd met urgentie, een verhaal over verdachte transacties die nu moeten worden gestopt, is dat genoeg om iemand zijn wachtwoord of een code te laten prijsgeven.
Phishing is lucratief om een andere reden: het kost de oplichter bijna niets om duizenden e-mails of sms'jes tegelijk te versturen, en zelfs een klein deel van de ontvangers dat toehapt is al winstgevend. Wie de signalen van zo'n bericht wil leren herkennen, vindt die in de gids over phishing herkennen.
Beide methodes profiteren ervan dat een slachtoffer op het moment zelf weinig tijd krijgt om na te denken. Een oplichter die zegt dat je rekening wordt geblokkeerd als je niet meteen meewerkt, geeft je geen ruimte om rustig te controleren wie er echt aan de lijn is.
Wat je zelf kunt controleren voordat je iets doet
Een bank vraagt nooit om je pincode, nooit om codes uit je bankapp en nooit of je geld overmaakt naar een zogenoemde veilige rekening. Twijfel je toch over een telefoontje, hang op en bel zelf het nummer dat op je bankpas staat, of controleer het nummer eerst via de telefoonnummer-check van FraudeVrij.
Kreeg je een e-mail met een link naar een inlogpagina, klik er niet op maar controleer het webadres via de website-check. Is er al een rekeningnummer in beeld waar je geld naartoe zou moeten overmaken, zoek dat eerst op via de IBAN-check voordat je iets betaalt.
Ben je toch slachtoffer geworden, bel dan direct je bank om je rekening te laten blokkeren en doe aangifte bij de politie. Meld wat er is gebeurd ook bij FraudeVrij, zodat het nummer of rekeningnummer van de oplichter zichtbaar wordt voor de volgende bezoeker die twijfelt.
Volgens Veiligbankieren.nl vraagt een bank nooit om je pincode, een code uit je bankapp of een overboeking naar een zogenoemde veilige of kluisrekening.
De cijfers van Betaalvereniging Nederland laten zien dat bankhelpdeskfraude en phishing in 2025 samen tientallen miljoenen euro's schade veroorzaakten, en DNB signaleert dat er nog winst te behalen valt in hoe gericht banken optreden. Tot die aanpak scherper is, blijft de eerste controle bij de klant zelf liggen: ophangen, nagaan en pas dan handelen.
