Een spraakbericht op WhatsApp klinkt als je broer of een goede vriend, maar is gekloond met kunstmatige intelligentie op basis van oude video's of spraakberichten. Daarna volgt een link naar een Tikkie-pagina die precies echt lijkt. Betaal je via die link, dan is dat een gewone overboeking, geen incasso, en kun je het geld niet zomaar terugdraaien.
Hoe de babbeltruc met een gekloonde stem werkt
Het bericht komt binnen als een gewoon spraakbericht op WhatsApp, van een nummer dat op het eerste gezicht lijkt op dat van je zus, je vader of een goede vriend. De stem klinkt vertrouwd, want oplichters klonen die met kunstmatige intelligentie op basis van bestaand geluid: een video op sociale media, een oude voicemail, een filmpje dat iemand ooit deelde. Er wordt gevraagd om snel geld over te maken voor iets dringends, een kapotte auto, een gemiste rekening, een lening die net op tijd terug moet.
Direct na het spraakbericht volgt een link. Die leidt naar een pagina die is opgemaakt als Tikkie, met hetzelfde logo, dezelfde kleuren en een bedrag dat al is ingevuld. Wie niet goed oplet, ziet geen verschil met een echt betaalverzoek en rondt de betaling af zonder na te denken.
De schaal van dit soort fraude groeit. Volgens Welingelichte Kringen ontving de Fraudehelpdesk in 2025 ruim 101.000 meldingen van oplichting, zestig procent meer dan het jaar ervoor, en steeg het gemelde schadebedrag met dertig procent naar bijna 68,5 miljoen euro. Een deel daarvan komt van precies deze combinatie: een vertrouwde stem gevolgd door een valse betaalpagina.
Waarom een gekloonde stem zo goed werkt
Een geschreven bericht kun je wantrouwen. Een stem die klinkt als je broer is moeilijker te negeren, zeker als het nummer er ook nog eens bekend uitziet. Dat nummer hoeft niet echt te zijn: met spoofing laat een oplichter elk nummer tonen dat hij wil, ook een nummer dat al in je contacten staat.
Daar komt druk bovenop. Er is haast bij, het gaat om een bedrag dat makkelijk te missen lijkt, en de afzender klinkt oprecht gestrest. Die combinatie van vertrouwen en urgentie is de reden waarom mensen die normaal alert zijn, hier toch intrappen.
Twijfel je over een nummer dat opeens geld vraagt, zoek het dan op via de telefoonnummercontrole voordat je iets doet. Is het nummer al eerder gemeld voor dit soort berichten, dan zie je dat direct.
Waarom je dit geld niet zomaar terugkrijgt
Bij een gewone incasso, waarbij een bedrijf geld van je rekening afschrijft met een machtiging, mag je zonder opgaaf van reden laten terugboeken tot acht weken na de afschrijving. Dat heet storneren, en het is volgens de Consumentenbond een recht dat automatisch geldt.
Een betaalverzoek via een Tikkie-link werkt anders. Jij keurt de betaling zelf goed, en je bank ziet het als een normale overboeking, niet als een incasso. De termijn van acht weken storneren geldt daar niet voor. Heb je op de valse link betaald, dan is er geen wettelijke route om het bedrag automatisch terug te laten boeken.
Dat is precies waarom snelheid hier telt. Hoe eerder je je bank belt na een betaling op een verzonnen Tikkie-pagina, hoe groter de kans dat het geld nog kan worden tegengehouden voordat het bij de oplichter is.
Een betaalverzoek dat jij zelf goedkeurt is een overboeking, geen incasso. Bel je bank meteen na het betalen op een verdachte link, want wachten kost je de enige kans om het bedrag nog te blokkeren.
Wat je nu doet als je al hebt betaald
Schaamte hoort hierbij, maar helpt niet verder. Bel eerst je bank en vraag of de betaling nog kan worden tegengehouden of dat je rekening geblokkeerd moet worden. Elke minuut telt.
Doe daarna aangifte bij de politie, via 0900-8844 of online, en meld het voorval bij de Fraudehelpdesk op 088-786 73 72. Zet ook een melding op FraudeVrij met het telefoonnummer, de website en eventueel het rekeningnummer dat is gebruikt, zodat de volgende die hetzelfde nummer of dezelfde link tegenkomt gewaarschuwd wordt.
- Bel direct je bank en laat de betaling of je rekening blokkeren
- Doe aangifte bij de politie en bewaar het spraakbericht en de link als bewijs
- Meld het voorval bij de Fraudehelpdesk
- Waarschuw het familielid of de vriend van wie de stem is nagemaakt
- Verander wachtwoorden en zet tweestapsverificatie aan als een account is overgenomen
Zo controleer je zo'n verzoek voordat je betaalt
Klinkt een spraakbericht als iemand die je kent, bel diegene dan terug op het nummer dat je al had, niet op het nummer waarmee het bericht binnenkwam. Krijg je die persoon aan de lijn, dan weet je binnen een minuut of het verhaal klopt.
Klik nooit op een betaallink in een WhatsApp-bericht om te betalen. Open in plaats daarvan zelf je bankapp of de Tikkie-app en zoek het verzoek daar op. Twijfel je over de website achter de link, controleer die dan via de websitecontrole voordat je er iets invult.
Staat er een rekeningnummer bij het verzoek, zoek dat dan na via de IBAN-controle. En bekijk op de meldingen op FraudeVrij of anderen al hebben gewaarschuwd voor hetzelfde nummer of dezelfde link.
Een gekloonde stem is geen bewijs meer van wie iemand is, en een betaalpagina die er echt uitziet is geen garantie dat ze dat ook is. Wie twijfelt, checkt eerst en betaalt daarna, en dat kost nooit meer dan een paar minuten wachten.
