Waarom online veiligheid in 2026 belangrijker is dan ooit
We doen steeds meer online: bankieren, winkelen, werken, communiceren en zelfs stemmen bij verkiezingen. Dat is handig, maar het maakt ons ook kwetsbaarder. Cybercriminelen worden steeds slimmer en hun aanvallen steeds geavanceerder. Met AI-tools kunnen oplichters inmiddels overtuigende nepberichten, nepwebsites en zelfs deepfake-video's maken.
Het goede nieuws: je hoeft geen IT-expert te zijn om jezelf goed te beschermen. De meeste cyberaanvallen slagen niet door geavanceerde hacktechnieken, maar doordat mensen simpele fouten maken. Een zwak wachtwoord, een klik op een foute link, of het negeren van een software-update. Met deze tien tips dek je het overgrote deel van de risico's af.
Tip 1-3: Wachtwoorden en inloggen
Tip 1: Gebruik een wachtwoordmanager
Laten we eerlijk zijn: niemand kan tientallen unieke, sterke wachtwoorden onthouden. En dat hoeft ook niet. Een wachtwoordmanager doet het voor je. Apps als Bitwarden (gratis), 1Password of de ingebouwde wachtwoordmanager van Apple of Google slaan al je wachtwoorden veilig op en vullen ze automatisch in.
Je hoeft maar een hoofdwachtwoord te onthouden — eentje die lang en sterk is. De wachtwoordmanager genereert voor elke website een uniek, willekeurig wachtwoord van 20+ tekens. Als een website gehackt wordt en je wachtwoord lekt, zijn je andere accounts veilig omdat ze allemaal een ander wachtwoord hebben.
Bitwarden is gratis en open-source, ideaal als je wilt beginnen zonder kosten. 1Password en Dashlane zijn betaalde opties met extra functies zoals dark web monitoring. De iCloud-sleutelhanger van Apple en Google Wachtwoordmanager werken prima als je volledig binnen een ecosysteem blijft. Het belangrijkste is dat je er een gebruikt — welke dan ook.
Tip 2: Schakel tweefactorauthenticatie (2FA) in
Een sterk wachtwoord is goed, maar niet genoeg. Als je wachtwoord toch lekt (via een datalek of phishing), is tweefactorauthenticatie je vangnet. Met 2FA heb je naast je wachtwoord een tweede bewijs nodig om in te loggen, meestal een code uit een app op je telefoon.
Schakel 2FA in op al je belangrijke accounts: e-mail, bankieren, social media en je wachtwoordmanager zelf. Gebruik bij voorkeur een authenticator-app zoals Google Authenticator, Microsoft Authenticator of Authy in plaats van sms-codes. Sms-codes zijn beter dan niets, maar kunnen onderschept worden via sim-swapping.
Tip 3: Gebruik passkeys waar mogelijk
Passkeys zijn de opvolger van het wachtwoord en worden in 2026 door steeds meer diensten ondersteund. In plaats van een wachtwoord gebruik je je vingerafdruk, gezichtsherkenning of een pincode op je apparaat om in te loggen. Het is veiliger dan een wachtwoord omdat er niets is om te stelen of te phishen.
Google, Apple, Microsoft en steeds meer Nederlandse diensten ondersteunen passkeys inmiddels. Check de beveiligingsinstellingen van je accounts en schakel passkeys in waar mogelijk. Het is even wennen, maar het maakt inloggen uiteindelijk zowel veiliger als makkelijker.
Tip 4-6: Je apparaten beveiligen
Tip 4: Houd je software up-to-date
Die meldingen dat er een update beschikbaar is? Niet wegklikken. Software-updates bevatten bijna altijd beveiligingspatches voor kwetsbaarheden die criminelen actief uitbuiten. Of het nu je telefoon, laptop, browser of apps betreft: update zo snel mogelijk.
Zet automatische updates aan waar dat kan. Op je iPhone of Android-telefoon, op Windows of macOS, en voor je browser. Zo hoef je er niet over na te denken. Verouderde software is een van de makkelijkste manieren voor hackers om toegang te krijgen tot je apparaten.
Tip 5: Gebruik een VPN op openbare wifi
Die gratis wifi in het cafe, op het station of in het hotel is handig, maar ook risicovol. Op een openbaar netwerk kan iemand in theorie meekijken met je internetverkeer. Een VPN (Virtual Private Network) versleutelt al je verkeer, waardoor niemand kan meelezen — ook niet de eigenaar van het wifinetwerk.
Je hebt geen dure VPN nodig. Diensten als Mullvad, IVPN of ProtonVPN bieden goede bescherming voor een paar euro per maand. Veel wachtwoordmanagers bieden tegenwoordig ook een ingebouwde VPN aan. Gebruik het in ieder geval altijd als je op een openbaar netwerk bankiert of inlogt op accounts.
Tip 6: Maak regelmatig back-ups
Ransomware — kwaadaardige software die je bestanden versleutelt en losgeld eist — is nog altijd een van de meest verwoestende vormen van cybercrime. Als je goede back-ups hebt, hoef je niet te betalen. Je herstelt gewoon je bestanden vanuit de back-up.
Gebruik de 3-2-1-regel: drie kopieen van je data, op twee verschillende opslagmedia, waarvan een op een andere locatie. In de praktijk betekent dit: je bestanden op je computer, een back-up op een externe harde schijf en een back-up in de cloud (iCloud, Google Drive of OneDrive). Stel automatische back-ups in, zodat je er niet elke keer aan hoeft te denken.
Tip 7-9: Slim online gedrag
Tip 7: Wees kritisch op social media
Alles wat je deelt op social media kan door oplichters gebruikt worden. Je geboortedatum, de naam van je huisdier, de school van je kinderen — het zijn allemaal potentiele antwoorden op beveiligingsvragen. Deel niet te veel persoonlijke informatie en controleer regelmatig je privacyinstellingen.
Wees ook voorzichtig met quizzen en spelletjes op Facebook of Instagram die vragen om persoonlijke informatie ("Wat was je eerste auto? Hoe heet je huisdier?"). Die antwoorden worden soms gebruikt om beveiligingsvragen te raden. Het is geen toeval dat die quizzen precies dezelfde dingen vragen als de veelgebruikte herstelvragen van online accounts.
Tip 8: Herken deepfakes en AI-gegenereerde content
In 2026 zijn deepfakes niet meer voorbehouden aan Hollywood. Met gratis tools kan iedereen een overtuigende nepvideo of -stemopname maken. Criminelen gebruiken dit voor nieuwe vormen van fraude: een telefoontje dat klinkt als je baas, een videobericht dat eruitziet als je partner, of een nepinterview met een bekende Nederlander die een investering aanprijst.
Wees skeptisch bij onverwachte verzoeken, ook als ze op video of audio overtuigend lijken. Verifieer altijd via een ander kanaal. En als een BN'er op social media een investering aanprijst die te mooi klinkt om waar te zijn, is het dat waarschijnlijk ook. Check dit soort claims bij de AFM (Autoriteit Financiele Markten) of de Fraudehelpdesk.
Tip 9: Controleer voor je klikt, betaalt of deelt
De gouden regel van online veiligheid: neem altijd een moment om na te denken voordat je ergens op klikt, geld overmaakt of persoonlijke gegevens deelt. Oplichters rekenen erop dat je snel handelt zonder na te denken. Die paar seconden bedenktijd zijn je beste wapen.
- Controleer de afzender van e-mails en berichten voordat je op links klikt
- Verifieer IBAN-nummers bij nieuwe betalingen via FraudeVrij of de IBAN-naamcheck
- Zoek contact met organisaties via hun officiele website, niet via links in berichten
- Betaal nooit onder druk — neem altijd de tijd om te controleren
- Deel geen persoonlijke gegevens via e-mail, sms of WhatsApp
Tip 10: Samen veiliger worden
Tip 10: Meld fraude en help anderen
Online veiligheid is geen individueel project — het is iets dat we samen doen. Als je fraude tegenkomt, meld het dan. Bij de Politie, de Fraudehelpdesk en op FraudeVrij. Elke melding helpt om patronen te herkennen, andere mensen te waarschuwen en criminelen het moeilijker te maken.
Praat ook met de mensen om je heen over online veiligheid. Je ouders, je kinderen, je buren. Niet iedereen is even digitaal vaardig en juist de mensen die dat het minst zijn, lopen het meeste risico. Een kort gesprek over phishing of WhatsApp-fraude kan iemand behoeden voor een vervelende ervaring.
Op FraudeVrij kun je telefoonnummers, e-mailadressen, websites, IBAN-nummers, adressen en Marktplaats-verkopers checken en melden. Hoe meer mensen dat doen, hoe vollediger het beeld wordt en hoe beter we gezamenlijk fraude kunnen bestrijden. Online veiligheid begint bij jezelf, maar het wordt pas echt effectief als we het samen doen.
Sla deze pagina op als bladwijzer en kom er af en toe op terug. Cyberdreigingen veranderen voortdurend, en wat vandaag veilig is, kan morgen achterhaald zijn. Blijf alert, blijf leren en blijf melden. Samen maken we Nederland een stukje veiliger online.